Botpipèl: 1980

Dan reken pi dous pase kacho prizon

Nan fen ane 1970 ak komansman 1980 yo, plizyè dizèn milye refijye ayisyen – sa yo rele nan laprès meriken botpipèl – te pran lanmè pou chèche lavi Ozetazini oubyen nan Bahamas. Yo te kouri paske yo t’ap sibi difikilte ekonomik ak represyon politik anba rejim Jean Claude Duvalier. Premye refijye botpipèl sa yo te sibi menm diskriminasyon, manipilasyon politik, ak rasis biwokratik tout lòt botpipèl te vin sibi nan lane 1990 ak 2000 yo. Gouvènman meriken an te bay botpipèl kiben yo azil politik, paske an prensip kiben yo t’ap kouri poutèt yon rejim kominis; alòske botpipèl ayisyen t’ap kouri poutèt yon rejim de dwat, donk gouvènman meriken an te konsidere yo kòm refijye ekonomik olye yo ta refijye politik. Konsa Etazini pat bay ayisyen menm dwa yo te bay kiben.

23 septanm 1980, 116 ayisyen — gason, fanm, ak timoun – te vin nofraje sou Cayo Lobos, yon ti zile bahameyen inabite. Pou preske 2 mwa, gouvènman ayisyen, meriken, ak bahameyen yo te diskite kiyès k’ap prann responsabilite ayisyen nofraje yo. Lè gouvènman ayisyen an te refize vin sove yo, lapolis bahameyen te kraze ti kan refijye ayisyen yo te bati jan yo kapab sou zile a. Lapolis te voye gaz lakrimojèn sou ayisyen yo, ki te deja fèb, yo te bat yo ak baton. Aprè sa, yo mete ayisyen yo sou yon bato gadkòt bahameyen, epi yo voye yo tounen an Ayiti. Repòtaj sou evènman sa yo, ni an Ayiti ni Ozetazini (yon ekipaj CBS te filme ensidan an), te yon moman desisif pou rejim Duvalier a. Se te youn nan bagay ki pouse rejim nan fè gwo represyon sou laprès endepandan ak mouvman demokratik 28 novanm 1980.

Inter-Actualités Magazine, Emisyon Spesyal “Boat People”, me 1980

Kontèks istorik ak politik refijye ayisyen nan Bahamas, 19 septanm 1980

Cayo Lobos – Kiyès kap pran responsabilite ayisyen ki nofraje yo?  novanm 1980

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *