Inter-Actualités Magazine, Emisyon Spesyal “Boat People”, me 1980

 

Telechaje: Inter-Actualités Magazine, Emisyon Spesyal “Boat People”, me 1980

DESKRIPSYON

Jean Dominique ak Michèle Montas fè yon repòtaj depi Miyami, sou obstak striktirèl ak biwokratik kap afwonte refijye ayisyen kap eseye jwenn azil politik ozetazini. Yon kantite refijye san parèy ap kouri kite Ayiti al chèche lavi ozetazini, nan Bahamas, ak lòt peyi – yon mwayenn de 200 chak semenn ap kite Ayiti. Kesyon dwa “boat people” ayisyen, ak apeprè 30,000 ayisyen san papye ki deja nan Laflorid, tounen yon gwo deba politik Ozetazini. Kiben kap kouri poutèt gouvènman kominis konn jwenn azil politik Ozetazini paske gouvènman ameriken nan di se refijye politik yo ye, konsa kiben yo jwenn èd (pèmi pou travay ak asistans sosyal). Okontrè, gouvènman ameriken nan di ayisyen se refijiye ekonomik yo ye, konsa yo pap jwenn menm èd ak menm dwa kòm kiben yo. Gen politisyen ak militan kap travay nan domenn dwa sivil ozetazini, pa egzamp Jesse Jackson, manm Congressional Black Caucus (yon komite pou manm kongrè ki nwa), ak lejislatè nan pati demokratik la, kap di tout sa se blòf li ye – se pa politik, se rasis enstitisyonèl li ye. Konsa yap mete presyon sou administrasyon Jimmy Carter ak kongrè pou yo chanje lwa sou trètman refijiye ayisyen. Dominique ak Montas pale ak yon depite direktè nan INS (Sèvis Imigrasyon ak Natiralizasyon ameriken an), kap di se pa vrè, ke INS lan pa trète ayisyen diferan pase kiben. Depite direktè a di Depatman Leta pa ba yo okenn prèv ke ayisyen ap afwonte pèsikisyon si yo tounen Ayiti. Manm staf Sant Refijye Ayisyen nan Miyami di ke nan ka refijye ayisyen yo, nou pa ka separe sa k politik ak sa k ekonomik. Avoka ameriken Ira Kurzban di ke Depatman Leta ak INS gentan rann li efektivman enposib pou ayisyen fè revandikasyon pou azil politik, e konsa, Depatman Leta ak INS vyole plizyè lwa ameriken, konstitsyon ameriken nan, ak lalwa entènasyonal. Pou konkli, Dominique pale de kouraj, pè, ak detèminasyon an silans refijye ayisyen yo: “Se frè nou yo ye, e se nou tout ki responsab.”

Kontèks istorik ak politik refijye ayisyen nan Bahamas, 19 septanm 1980

SoundCloud Ultimate Error: Could not display your SoundCloud track - Error code (401).

Telechaje: Kontèks istorik ak politik refijye ayisyen nan Bahamas, 19/9/1980

DESKRIPSYON

An septanm 1980, bato ki rele Lady Moore te voye tounen 161 imigran ilegal ayisyen ki sot nan Bahamas. Se te 4yèm ekspedisyon bato a, li voye tounen plis ke 600 ayisyen an Ayiti. Michèle Montas bay yon istwa brèf sou kondisyon ak migrasyon ayisyen nan Bahamas. Nan ane 1950 ak 1960, konpayi miltinasyonal ameriken te chèche ayisyen kòm travayè bon mache pou bati enfrastrikti touristik nan Bahamas. Nan dekad swivan yo, te gen plis ayisyen ki vin nan Bahamas; popilasyon an ogmante vit, sitou moun ki sot nan nòdwès Ayiti. An 1963, te gen petèt 10.000 ayisyen ki tap viv nan Bahamas, An 1972, gouvènman Bahamas ak Haiti te fè yon akò ki te presize yon setèn nimewo ayisyen ki te ka rantre nan Bahamas kòm travayè sezonye. An 1980, lè repòtaj sa a te fèt, te gen apeprè 40.000 ayisyen ki tap viv ilegalman nan Bahamas. Relasyon ak de peyi yo vin difisil. Bahamas plede di li pa gen resous pou tout ayisyen sa yo, kap travay nan konstriksyon, nan agrikilti, osinon kay moun. Pandansetan, kòb travayè sa yo ap voye bay fanmi yo an Ayiti vin esansyèl pou sa yo ki toujou rete an Ayiti, epi ekonomi Bahamas la depan sou mandèv ayisyen lap eksplwate. Yon nèg ayisyen ki tap travay nan Bahamas men ki te retounen an Ayiti an 1978 pale sou diskriminasyon ayisyen ap afwonte nan Bahamas. Travayè ayisyen, ni sa ki gen viza ni sa ki pa gen viza, pa touche menm kòb ak travayè baameyen. Travayè baameyen yo pè, yo di ayisyen ap pran tout djòb nan men yo. Gouvènman Bahamas la gen yon objektif retounen mil ayisyen ilegal chak ane. Malgrè detansyon ak depòtasyon, ayisyen kontinye ap kouri al chèche lavi lòt bò dlo, an Miyami ak nan Bahamas. Genyen ki rive nan achipèl Bahamas osinon an Biscayne Bay. Gen ladan se Gad Kòt ameriken ki pran yo anvan yo rive. Gen ladan se nwaye yo nwaye. (Se Michèle Montas ki fè repòtaj la.)

Cayo Lobos – Kiyès kap pran responsabilite ayisyen ki nofraje yo? Novanm 1980

SoundCloud Ultimate Error: Could not display your SoundCloud track - Error code (401).

Telechaje: Cayo Lobos – Kiyès kap pran responsabilite ayisyen ki nofraje?

DESKRIPSYON

Gouvènman Ayiti, Bahamas, ak Etazini ak Nasyonzini an negosye kisa yo pral fè avek yon santenn migran ayisyen ki bloke sou Kay Lobos. Jean Dominique fè entèvyou avèk William Kalis, pòtpawòl Bahamas. Dominique deklare ke Klaus Feldmann, ki chèf UNHCR la, te voye yon telegram bay premyè minis Bahamas la, Lynden Pindling a 3è edmi, kote lap mande gouvènman Bahamas pa voye migran ayisyen ki sou Cayo Lobos tounen Ayiti, pito bay yo statis refijyè daprè lalwa entènasyonal. Preske 8 èdtan aprè sa, Kalis di premyè minis la pat janm jwenn telegram nan. Li di sèl zak ki tap fè gouvènman Bahamas pa depòte migran Cayo Lobos yo se si ni Etazini osinon Nasyonzini pran responsabilite tout lòt 20,000 a 40,000 moun san papyè kap viv nan Bahamas.